{"id":305,"date":"2025-08-11T13:01:38","date_gmt":"2025-08-11T13:01:38","guid":{"rendered":"https:\/\/esencaninternational.com\/?p=305"},"modified":"2025-08-18T11:22:31","modified_gmt":"2025-08-18T11:22:31","slug":"salgin-hastaliklar-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/salgin-hastaliklar-4\/","title":{"rendered":"Endokrinoloji nedir?"},"content":{"rendered":"\n<p>Endokrin sistemini i\u00e7 salg\u0131 bezleri olu\u015fturmaktad\u0131r. Endokrinoloji bilimi ise endokrin sistemini incelemektedir. Detayland\u0131rmak gerekirse endokrinoloji i\u00e7 salg\u0131 bezleri, i\u00e7 salg\u0131 bezlerinin fonksiyonlar\u0131 ve salg\u0131lad\u0131klar\u0131 hormonlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra metabolizma hastal\u0131klar\u0131 ile ilgilenen bilim dal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hormonlar\u0131n i\u015flevi nedir?<\/strong><br>\u0130\u00e7 salg\u0131 bezleri v\u00fccutta hormon sentez ve salg\u0131s\u0131n\u0131 \u00fcstlenmektedir. V\u00fccutta farkl\u0131 aktiviteleri denetleyen hormonlar\u0131n farkl\u0131 tipleri, \u00fcreme, metabolizma, b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmeyi kontrol etmektedir. Hormonlar\u0131n belirtilen i\u015flevleri d\u0131\u015f\u0131nda v\u00fccudun \u00e7evreye verdi\u011fi tepkiyi de kontrol etme g\u00f6revi vard\u0131r. V\u00fccudun fonksiyonlar\u0131 i\u00e7in ihtiyac\u0131 olan enerji ve besini sa\u011flamaya destek olurlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hangi hastal\u0131klarla ilgilenir?<\/strong><br>Salg\u0131lanan hormonlar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131, fazlal\u0131\u011f\u0131 ve i\u00e7 salg\u0131 bezlerinin t\u00fcm\u00f6rleri, incelenmesi gereken olgulard\u0131r ve endokrinoloji bilimi t\u00fcm bu konular\u0131 ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca,<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Diyabet (\u015feker hastal\u0131\u011f\u0131)<\/li>\n\n\n\n<li>Obezite (\u015fi\u015fmanl\u0131k)<\/li>\n\n\n\n<li>Beslenme ve diyet<\/li>\n\n\n\n<li>Kolestrol ve kan ya\u011flar\u0131 y\u00fcksekli\u011fi<\/li>\n\n\n\n<li>\u00dcrik asit y\u00fcksekli\u011fi<\/li>\n\n\n\n<li>Metabolik sendrom<\/li>\n\n\n\n<li>\u00d6zellikle D vitamini olmak \u00fczere t\u00fcm vitamin ve minerallerin metabolizmas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Osteoporoz (kemik erimesi)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>gibi metabolizma hastal\u0131klar\u0131 da endokrinolojinin g\u00f6rev alan\u0131na girmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Endokrin sistemini hangi salg\u0131 bezleri olu\u015fturur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Hipotalamus<\/li>\n\n\n\n<li>Hipofiz<\/li>\n\n\n\n<li>Tiroid<\/li>\n\n\n\n<li>Paratiroid<\/li>\n\n\n\n<li>Pankreas<\/li>\n\n\n\n<li>Yumurtal\u0131klar<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f6brek\u00fcst\u00fc bezi<\/li>\n\n\n\n<li>Ya\u011f dokusu<\/li>\n\n\n\n<li>Endotel (damar i\u00e7 duvar\u0131n\u0131 d\u00f6\u015feyen h\u00fccreler)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u015feklinde s\u0131ralanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Endokrinolog kimdir?<\/strong><br>Endokrin sistemi ile ilgilenen doktorlara endokrinolog denir. \u00dclkemizde endokrinolog olmak isteyen hekimler, alt\u0131 y\u0131ll\u0131k temel t\u0131p e\u011fitimi, d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k i\u00e7 hastal\u0131klar\u0131 ihtisas e\u011fitimi ve ard\u0131ndan endokrinoloji alan\u0131nda \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k yan dal ihtisas e\u011fitimini tamamlamalar\u0131 gerekir. Endokrinologlar hormon hastal\u0131klar\u0131na nas\u0131l tan\u0131 konulaca\u011f\u0131 ve tedavi edilece\u011fi \u00fczerine e\u011fitim al\u0131rlar. Salg\u0131 bezlerini etkileyen hastal\u0131klar\u0131n, hormon dengesizli\u011fi ve problemlerinin tan\u0131 ve tedavisini ger\u00e7ekle\u015ftirirler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Endokrin bozukluklar\u0131 nelerdir?<\/strong><br>Endokrin sistemini geni\u015f bir alan olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kan hastal\u0131k ve bozukluklar da \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Endokrin organ ve sistemlere g\u00f6re ba\u015fl\u0131ca endokrinolojik hastal\u0131klar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Hipofiz bezi hastal\u0131klar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Tiroid bezi (guatr) hastal\u0131klar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Paratiroid bezi hastal\u0131klar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f6brek\u00fcst\u00fc bezi (adrenal veya s\u00fcrrenal) hastal\u0131klar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Yumurtal\u0131k (over) hastal\u0131klar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Testis ve hormonlar<\/li>\n\n\n\n<li>Diyabet<\/li>\n\n\n\n<li>\u015eeker d\u00fc\u015fmeleri (hipoglisemi)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130ns\u00fclin direnci sendromu<\/li>\n\n\n\n<li>Obezite<\/li>\n\n\n\n<li>Kemik erimesi (osteoporoz)<\/li>\n\n\n\n<li>Kolestrol y\u00fcksekli\u011fi<\/li>\n\n\n\n<li>\u00dcrik asit y\u00fcksekli\u011fi<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Diyabet<\/strong><br>Diyabetin halk aras\u0131nda yayg\u0131n kullan\u0131lan ismi \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r ve hastan\u0131n kan\u0131ndaki \u015feker miktar\u0131 fazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Geli\u015fen teknolojiyle birlikte yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar kan \u015fekeri kontrol\u00fc ile diyabetin sebep olabilece\u011fi \u00e7e\u015fitli koplikasyonlar\u0131 engellemekte sonu\u00e7 al\u0131nabilece\u011fini ortaya koymu\u015ftur. Diyabet g\u00f6zler, b\u00f6brekler ve sinirlerle ilgili problemlere yol a\u00e7abilmektedir. Diyabetin tedavi edilmemesi sonucu g\u00f6zlerde k\u00f6rl\u00fc\u011fe, b\u00f6brek yetersizli\u011fine, diyalize ve kangrenlere neden olabilir. Endokrinologlar, diyabeti diyet ve ila\u00e7 takviyesi ile tedavi ederler. Hastalar\u0131 inceleyen ve izleyen endokrinologlar diyabet sebepli olu\u015fabilecek komplikasyonlara \u00f6nlem al\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tiroid<\/strong><br>Boyunda \u015fi\u015flik, sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi, cilt kurulu\u011fu, terleme, sinirlilik ve \u00e7arp\u0131nt\u0131 gibi hastal\u0131klarda \u00f6ncelikle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken guatr veya tiroid bezi hastal\u0131klar\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Tiroid bezleri d\u00fczenli \u00e7al\u0131\u015fmayan bireylerin enerji miktarlar\u0131 ile ilgili problemleri vard\u0131r. Ayr\u0131ca s\u0131cak-so\u011fuk duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, kas sertli\u011fi, duyu bozukluklar\u0131 ve kilo kontrol\u00fc ile ilgili sorunlar da \u00f6n plana \u00e7\u0131kabilmektedir. Tiroidin az veya \u00e7ok salg\u0131lanmas\u0131 da \u00e7e\u015fitli problemlere sebep olabilmektedir. Tiroidin fazla salg\u0131lanmas\u0131na hipertiroidi, d\u00fc\u015f\u00fck oranda salg\u0131lanmas\u0131na ise hipotiroidi denilmektedir. Endokrinologlar, hipertiroidi ve hipotiroidi olan hastalar\u0131 tedavi ederler. Tiroid hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisinde ise hastalar\u0131n hormon dengesinin sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131r. Hipotiroid vakas\u0131nda tiroid hormonu verilerek denge sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken hipertiroid vakalar\u0131nda fazla hormonun bloke edilmesi ama\u00e7lan\u0131r. Tiroid nod\u00fclleri, tiroid kanserleri ve b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f tiroid dokusu (guatr) da endokrinologlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131na girmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kemik<\/strong><br>Halk aras\u0131nda kemik erimesi olarak adland\u0131r\u0131lan osteoporoz, kemikleri yumu\u015fatan, kalsiyum dengesini bozan kemik hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Osteoporoz, olu\u015fturdu\u011fu hasarlardan dolay\u0131 iskeleti zay\u0131flatmaktad\u0131r. Birtak\u0131m hormonlar kemikleri koruyucu \u00f6zellikte iken baz\u0131lar\u0131n\u0131n bozucu etkisi vard\u0131r. Y\u00fcksek hormon seviyesi kemiklerin kalsiyum kaybederek zay\u0131flamas\u0131na sebep olmaktad\u0131r. Kad\u0131nlarda menopoz ve erkeklerde testis fonksiyonlar\u0131n\u0131n kayb\u0131 ve ya\u015f al\u0131m\u0131, insanlar\u0131 kemik k\u0131r\u0131lmalar\u0131na elveri\u015fli hale getirir. Osteoporoz t\u00fcm bu sebeplerden dolay\u0131 endokrin ve metabolizma hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00dcreme \/ K\u0131s\u0131rl\u0131k<\/strong><br>D\u00fcnya n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 10\u2019u \u00e7ocuk sahibi olamamaktad\u0131r. Endokrin \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar binlerce \u00e7iftin \u00fcremesine yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Endokrinologlar k\u0131s\u0131rl\u0131\u011fa neden olabilen hormon bozukluklar\u0131n\u0131n te\u015fhis ve tedavisini ger\u00e7ekle\u015ftirir. Endokrinologlar\u0131n \u00fcreme problemleriyle ilgili menopoz, adet d\u00fczensizli\u011fi, polistik over sendromu (PKOS), premenstural sendrom ve cinsel g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 tedavi ederler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Obezite<\/strong><br>Hormonal rahats\u0131zl\u0131klar bireylerin a\u015f\u0131r\u0131 kilo alarak obez olmalar\u0131na sebep olabilmektedir. Endokrinologlar, metabolik ve hormonal sebeplerle ili\u015fkili olarak obeziteyi de ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131na dahil ederler. Tiroid, adrenal, over ve hipofiz bozukluklar\u0131 obeziteye zemin haz\u0131rlayabilir. Ayr\u0131ca obeziteyle alakal\u0131 ins\u00fclin direnci ve genetik problemleri inceler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hipofiz Bezi<\/strong><br>Di\u011fer salg\u0131 bezlerinin kontrol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenen hipofiz, v\u00fccudun ana salg\u0131lay\u0131c\u0131 bezi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bir\u00e7ok \u00f6nemli hormonun \u00fcretimini \u00fcstlenen hipofiz hormonlar\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131 ya da azl\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klara zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r. Hipofiz hormonlar\u0131n\u0131n d\u00fczensiz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>K\u0131s\u0131rl\u0131k (infertilite)<\/li>\n\n\n\n<li>Menstural bozukluklar<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00fcy\u00fcme bozukluklar\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Kortizol dengesizlikleri (\u015fi\u015fmanl\u0131k veya zay\u0131fl\u0131k)<\/li>\n\n\n\n<li>Prolaktin fazlal\u0131\u011f\u0131<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>gibi rahats\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7abilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hipertansiyon<\/strong><br>Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re; her 100 ki\u015fiden biri aldosteron fazlal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle hipertansiyon hastas\u0131d\u0131r. S\u00f6z konusu hastalar\u0131n yar\u0131s\u0131 cerrahi operasyon ile tedavi edilebilir durumdad\u0131r. Aldosteron hormonu d\u0131\u015f\u0131nda metabolik sendrom veya feokromositoma da hormon dengesizli\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartarak hipertansiyona zemin haz\u0131rlayabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Salg\u0131n Hastal\u0131klar 4<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Endokrin sistemini i\u00e7 salg\u0131 bezleri olu\u015fturmaktad\u0131r. Endokrinoloji bilimi ise endokrin sistemini incelemektedir. Detayland\u0131rmak gerekirse endokrinoloji i\u00e7 salg\u0131 bezleri, i\u00e7 salg\u0131 bezlerinin fonksiyonlar\u0131 ve salg\u0131lad\u0131klar\u0131 hormonlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra metabolizma hastal\u0131klar\u0131 ile ilgilenen bilim dal\u0131d\u0131r. Hormonlar\u0131n i\u015flevi nedir?\u0130\u00e7 salg\u0131 bezleri v\u00fccutta hormon sentez ve salg\u0131s\u0131n\u0131 \u00fcstlenmektedir. V\u00fccutta farkl\u0131 aktiviteleri denetleyen hormonlar\u0131n farkl\u0131 tipleri, \u00fcreme, metabolizma, b\u00fcy\u00fcme ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":766,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[64,5,1],"tags":[],"class_list":["post-305","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dahiliye","category-genel-cerrahi","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=305"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":606,"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305\/revisions\/606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esencaninternational.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}